เทคนิคการกำหนดรูปแบบการจัด “สวน” ให้สวยงามเสริมภาพลักษณ์

ในปัจจุบันหลากหลายสถานที่ในเมืองใหญ่ๆ จะนิยมจัดสวนให้ เน้นความเป็นธรรมชาติ เพื่อนำมาทดแทนพื้นที่สีเขียวที่ขาดหายไป ให้บริเวณนั้นมีต้นไม้หรือพื้นที่สีเขียวกรีนโซนมากขึ้น ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มความงดงามและเสริมภาพลักษณ์ให้กับสถานที่ได้ดี แบบธรรมชาติเขียวชะอุ่ม ก็จะทำให้สถานที่นั้นๆ เหมาะแก่การพักสมองสบายๆ และเพิ่มความโดดเด่นสวยงามให้กับสถานที่นั้นได้อีกด้วย

 

การกำหนดรูปร่างหรือแบบ (Style)

ในการจัดสวนในส่วนของบริเวณที่เลือกแล้วนั้นขึ้นอยู่กับรสนิยมของแต่ละคน และสไตล์ของเจ้าของบ้าน แต่สิ่งที่สำคัญคือการออกแบบและวางแผนให้ชัดเจน ซึ่งโดยทั่วไปแล้วจะแบ่งออกเป็น 3 แบบคือ

1. แบบรูปทรงเรขาคณิต (Formal)

เป็นการจัดโดยอาศัยรูปทรงเรขาคณิตต่างๆ มีการแสดงออกของ เส้นตรงเป็นหลัก ซึ่งเป็นเส้นนำสายตาให้มุ่งตรงไปยัง จุดเด่นที่ต้องการ (Strong Axial Design) และเส้นนี้จะแสดงความรู้สึกว่า บริเวณด้านซ้ายและขวามีความเท่าๆ กัน (Balance) คือ ด้านซ้ายและด้านขวา จะเท่ากันทั้งหมด การจัดสวนแบบนี้เหมาะกับบ้านรูปทรงยุโรป ประเภทกรีก โรมัน และบริเวณมุมเล็กๆ ในพื้นที่จำกัด หรือหากเป็นองค์กร์ใหญ่ๆ จะนิยมจัดบริเวณส่วนด้านหน้าของหน่วยงาน ราชการ และบริษัทต่างๆ การจัดสวนประเภทนี้ จะทำให้ดูเป็นระเบียบเรียบร้อย มองเป็นระบบช่วยเสริมภาพลักษณ์ที่ดี
*การจัดประเภทนี้จะมีการดูแลรักษาจะค่อนข้างยากและค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง เพราะต้องตัดแต่งต้นไม้ให้เป็นรูปทรงเรขาคณิตอยู่เรื่อยๆ

2. แบบธรรมชาติ (Informal)

คือการจัดใช้เส้นอิสระ (Free Form) มีหลากหลายรูปแบบ ส่วนใหญ่มักเป็นโค้งรูปตัว “S” ดูเป็นธรรมชาติ อ่อนช้อยไม่เป็น เหลี่ยมมุมมากเกินไป ต้นไม้ใช้รูปทรงตามธรรมชาติ ไม่ตัดแต่งเป็นรูปทรงเรขาคณิต คือปล่อยให้ต้นไม้เป็นอิสระ หากเป็นไม้เลื่อยก็ให้เลื่อยไปตามกำแพง การจัดสวนแบบธรรมชาตินี้จะเหมาะกับ บ้านทั่วๆ ไป ทั้งที่มีเนื้อที่กว้างมากๆ เนื้อที่แคบเล็ก หรือสวนสาธารณะ และสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ จะช่วยให้ไม่อึดอัด ไม่เป็นมุม เสริมความเป็นธรรมชาติให้โอบล้อมด้วยต้นไม้ใบหญ้าทำให้ดูสดชื่นมากขึ้น
*การจัดประเภทนี้จะควบคุมทิศทางได้ยาก ต้นไม้อาจมีการโนมเอนไปทางใดทางหนึ่ง ไม่สามารถตัดกิ่งหรือตัดใบได้ แต่จะดูแลรักษาได้ง่ายกว่าการจัดแบบรูปทรงเรขาคณิต

3. แบบจินตนาการ (Imaginative Style)

สวนในลักษณะนี้จะมีการจัดน้อยและมักจะจัดเฉพาะในโอกาสพิเศษ หรือเพื่อการแสดง มีการก่อสร้างทางสถาปัตยกรรม ในอดีตมาเป็นส่วนประกอบในสวน เช่น เอาสไตล์ของเสากรีกโรมัน กำแพงเมือง ซุ้มประตู หรือบางมุมของตัวอาคาร และมีการตัดแต่งรูปทรงของต้นไม้ เป็นลักษณะพิเศษตามจินตนาการ เพื่อให้เข้ากับบรรยากาศและเนื้อหาที่จัดแสดงงานนั้นๆ บางลักษณะจะตัดแต่งต้นไม้เป็นเรื่องราวของ คน สัตว์ และสิ่งก่อสร้าง ซึ่งนับได้ว่าเป็นสวนจินตนาการจริงๆ
*การจัดสวนประเภทนี้จะใช้ค่าใช้จ่ายสูงและสินเปลืองทรัพยากรทั้งต้นไม้และบุคคลจำนวนมาก

 

ในการจัดสวนตามข้างต้น จำเป็นต้องยึดหลักการวางแผนการจัดสวนให้ดี เพื่อป้องกันการผิดพลาดระหว่างการจัดและหลังการจัดเสร็จ อีกทั้งการมีสวนทุกประเภทจำเป็นจะต้องดูแลรักษาอย่างดี หมั่นตรวจเช็คความเรียบร้อย ในส่วนของต้นไม้ต้องหมั่นรดน้ำ พรวนดิน และกำจัดวัชพืชอย่างสม่ำเสมอ เพื่อรักษาและยังคงสภาพที่อุดมสมบูรณ์ทำให้ต้นไม้เขียวยังชะอุ่มอยู่ได้นานมากขึ้น

 

Source : รองศาสตราจารย์สมจิต โยธะคง